به گزارش خبر۲۴،دور نخست مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجیگری عمان، روز جمعه هفدهم بهمن ماه ۱۴۰۴ در مسقط برگزار شد. این گفتوگوها که پس از مدتها وقفه انجام شد، از سوی طرف آمریکایی نیز با ادبیاتی مثبت توصیف شد؛ بهطوری که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا ساعاتی پس از پایان مذاکرات اعلام کرد که «گفتوگوهای بسیار خوبی» انجام شده است.با این حال، تنها چند ساعت پس از پایان این مذاکرات، نشانههای عملی رویکرد واقعی واشنگتن آشکار شد. وزارت خزانهداری آمریکا بامداد همان شب اعلام کرد نام ۲ فرد، ۱۵ شرکت و ۱۴ کشتی را به فهرست تحریمهای ضدایرانی خود افزوده است. این تحریمها اشخاص حقیقی و حقوقی از کشورهای مختلف را هدف قرار داده و اتباع کشورهایی مانند ترکیه و هند در میان افراد تحریمشده دیده میشوند. شرکتهای تحریمشده نیز در کشورهایی نظیر ترکیه، هنگکنگ، امارات، هند، جزایر سیشل، گرجستان، لیبری و چین به ثبت رسیدهاند.
-
اندازه متن
+
اعمال این تحریمها بخشی از سیاست موسوم به «فشار حداکثری» است که ترامپ پس از خروج یکجانبه آمریکا از برجام در سال ۱۳۹۷ علیه ایران آغاز کرد؛ سیاستی که او اکنون در دور دوم ریاستجمهوری خود، بار دیگر بر تداوم و تشدید آن تأکید دارد. در همین چارچوب، اسکات بسنت وزیر خزانهداری دولت ترامپ اخیراً صراحتاً اعلام کرده که اقدامات آمریکا عامل کمبود ارز در ایران است و حتی از اینکه این فشارها به ناآرامیهای اقتصادی منجر شده، ابراز خرسندی کرده است.
همزمان با بسته تحریمی جدید، ترامپ بامداد شنبه فرمان اجرایی تازهای علیه ایران امضا کرد که ابعاد جدیدی از جنگ اقتصادی آمریکا را نمایان میکند.بر اساس این فرمان، رئیسجمهور آمریکا اختیار دارد بر کالاهای وارداتی از کشورهایی که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از ایران کالا یا خدمات خریداری میکنند، تعرفههای اضافی اعمال کند.این فرمان که در ۹ بخش مجزا تنظیم شده، با استناد به «قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بینالمللی» (IEEPA) صادر شده و عنوان آن «رسیدگی به تهدیدهای ناشی از دولت ایران علیه ایالات متحده» است.
ترامپ در مقدمه این فرمان، با مرور فرمانهای اجرایی صادرشده از سال ۱۹۹۵ تاکنون، مدعی شده اقدامات ایران همچنان یک «تهدید غیرعادی و فوقالعاده» علیه امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد آمریکا محسوب میشود و به همین دلیل، تداوم وضعیت اضطراری ملی علیه ایران را ضروری دانسته است. او در این بخش تصریح میکند که علاوه بر حفظ تحریمهای پیشین، ایجاد یک نظام تعرفهای جدید علیه شرکای تجاری ایران برای افزایش فشار اقتصادی لازم است.
در بخش دوم این فرمان، سازوکار تنبیه اقتصادی کشورهای ثالث تشریح شده است. طبق این دستور، پس از شناسایی کشورهایی که از ایران کالا یا خدمات خریداری میکنند، تعرفههای گمرکی اضافی (برای مثال ۲۵ درصد) بر تمامی کالاهای صادراتی آن کشورها به آمریکا اعمال خواهد شد. اگرچه ترامپ نرخ مشخصی را بهطور قطعی اعلام نکرده، اما عدد ۲۵ درصد را بهعنوان نمونه ذکر کرده است.بر اساس این فرمان، وزارت بازرگانی آمریکا موظف است کشورهای خریدار کالا یا خدمات ایرانی را شناسایی کند و سپس وزارت امور خارجه با همکاری وزارت خزانهداری، وزارت امنیت داخلی و نماینده تجاری ایالات متحده، دامنه و شدت تعرفهها را تعیین و برای اجرا به رئیسجمهور پیشنهاد دهد. در بخشهای بعدی فرمان نیز تصریح شده که در صورت اقدامات تلافیجویانه از سوی کشورهای هدف، واشنگتن حق دارد فشارها را تشدید کند و تنها در صورت «همسویی با سیاستهای آمریکا» امکان کاهش این مجازاتها وجود خواهد داشت.
در تعاریف حقوقی این فرمان، دامنه «دولت ایران» بهگونهای گسترده تعریف شده که نهتنها کابینه، بلکه تمام نهادها، بانک مرکزی و بهویژه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را شامل میشود. همچنین قلمرو جغرافیایی آن فراتر از خاک ایران بوده و مناطق دریایی و فلات قارهای که ایران از آنها بهره اقتصادی میبرد را نیز در بر میگیرد. حتی خریدهای «غیرمستقیم» از طریق واسطهها نیز مشمول این فرمان خواهد بود، مشروط بر اینکه منشأ ایرانی کالا قابل ردیابی باشد. زمان اجرای این فرمان نیز ساعت ۱۲:۰۱ بامداد ۷ فوریه ۲۰۲۶ تعیین شده است.
سابقه تکراری: تحریم همزمان با مذاکرهمرور رفتار آمریکا در سالهای گذشته نشان میدهد آنچه اکنون رخ داده، یک اتفاق استثنایی نیست. پس از خروج آمریکا از برجام در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷، دولت ترامپ در حالی مدعی «آمادگی برای مذاکره» بود که در همان سال و سالهای بعد، چندین بسته تحریمی جدید علیه ایران اعمال کرد.
در جریان مذاکرات هستهای در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ نیز، همزمان با برگزاری نشستها در وین، وزارت خزانهداری آمریکا بارها اشخاص، شرکتها و شبکههای تجاری مرتبط با ایران را تحریم کرد.این الگو در مذاکرات اخیر نیز تکرار شد؛ بهگونهای که بر اساس دادههای موجود، از آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در ۲۳ فروردین ۱۴۰۴ تاکنون نیز، بیش از ۲۱۴ تحریم جدید علیه شبکه فروش نفت ایران وضع شده است. تنها چند روز پس از دور اول مذاکرات، بستههای تحریمی جدیدی اعلام شد که عمدتاً بخش انرژی و حملونقل نفت ایران را هدف قرار میداد.همچنین در هفتههایی پس از نشستهایی در مسقط و رم، دولت آمریکا تحریمهای بیشتری علیه شرکتهای مرتبط با تجارت نفت و انرژی ایران اعمال کرد؛ روندی که نشان میدهد واشنگتن تلاش دارد حتی در فضای گفتوگو نیز اهرم فشار اقتصادی خود را حفظ کند.دیشب نیز درست در شب پایان دور نخست گفتوگوهای مسقط، هم تحریمهای جدید اعمال شد و هم فرمان تعرفهای تازهای علیه شرکای اقتصادی ایران صادر گردید.مذاکره در کلام، فشار در عملمجموع این اقدامات نشان میدهد که واشنگتن بار دیگر سیاستی دوگانه را دنبال میکند؛ از یکسو در رسانهها از «گفتوگوهای سازنده» سخن میگوید و از سوی دیگر، در عمل نهتنها از فشار اقتصادی نمیکاهد، بلکه دامنه آن را به کشورهای ثالث نیز گسترش میدهد.تحریمهای جدید، فرمان تعرفهای و اعتراف صریح مقامات آمریکایی به هدفگذاری معیشت مردم ایران، همگی مؤید آن است که آمریکا مذاکره را نه بهعنوان مسیر حلوفصل اختلافات، بلکه بهعنوان ابزاری برای تشدید جنگ اقتصادی دنبال میکند؛ رویکردی که بار دیگر غیرقابلاعتماد بودن واشنگتن در هرگونه فرآیند دیپلماتیک را بهوضوح آشکار میسازد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟