۵ درصد بودجه دفاعی تا ۲۰۳۵؛ آیا اروپا از سایه واشنگتن خارج می‌شود؟

به گزارش خبر۲۴،حسن شکوهی نسب: در حالی که این روزها رهبران اروپایی با قاطعیت از «استقلال استراتژیک» سخن می‌گویند و متعهد شده‌اند تا سال ۲۰۳۵ بودجه دفاعی خود را به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی برسانند، واقعیت‌های میدانی داستان دیگری روایت می‌کنند. صنعت دفاعی پراکنده، وابستگی عمیق به تسلیحات آمریکایی و نبود اراده جمعی واقعی، تصویری متناقض از قاره‌ای ترسیم می‌کند که می‌داند باید اما نمی‌داند چگونه تغییر کند.

تهدید ماه گذشته ترامپ برای فروش اجباری گرینلند، نقطه عطفی در روابط ترانس‌آتلانتیک بود. اگرچه او عقب‌نشینی کرد اما زخمی عمیق بر پیکره اعتماد اروپایی به آمریکا زد. این اتفاق تداوم روندی است که از دوره اول ترامپ آغاز شده و اکنون با شدت بیشتری ادامه دارد.

اروپا بیش از هفت دهه به چتر امنیتی آمریکا متکی بوده اما با بازگشت ترامپ و رویکرد «اول آمریکا» این تکیه‌گاه دیگر قابل اطمینان نیست. او حتی ماده ۵ ناتو را زیر سوال برده و گفته اگر کشورها بودجه کافی نپردازند، آمریکا از آن‌ها دفاع نخواهد کرد.

چرا استقلال نظامی از آرزو به ضرورت تبدیل شد؟

تا پیش از حمله روسیه به اوکراین، اکثر کشورهای اروپایی حتی هزینه ۲ درصد تولید ناخالص داخلی برای دفاع را نمی‌پرداختند؛ آلمان با اقتصادی چهار برابر روسیه، تنها ۴۵ میلیارد یورو برای دفاع خرج می‌کرد اما با آغاز این جنگ در فوریه ۲۰۲۲ همه چیز تغییر کرد. اولاف شولتز صدراعظم قبلی آلمان این لحظه را «تغییر عصر» نامید و برلین برای اولین بار پس از جنگ جهانی دوم، بودجه اضطراری ۱۰۰ میلیارد یورویی تصویب کرد.

اما چیزی که واقعا اروپا را تکان داد، بازگشت ترامپ بود. امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه ماه گذشته در داووس گفت: «برای اینکه از ما بترسند، باید قدرتمند باشیم.» او در اظهاراتی بی‌سابقه حتی پدافند هوایی متحرک SAMP/T که به‌طور مشترک توسط فرانسه و ایتالیا توسعه یافته را مؤثرتر از پاتریوت آمریکایی خواند. مارک روته دبیرکل ناتو نیز نیز اعلام کرد بدون فشار ترامپ، هشت اقتصاد بزرگ اروپایی هرگز در سال ۲۰۲۵ به هدف ۲ درصدی نمی‌رسیدند.