تحریم ایران، دشوارتر از گذشته

این تحول یک پیام روشن برای سیاستگذاران دارد: اجرای یک تحریم فراگیر علیه یک کشور متوسط یا بزرگ، نه‌تنها دشوارتر از گذشته است بلکه به‌طور طبیعی هزینه‌های قابل‌توجهی به تحریم‌کننده بازمی‌گرداند.
در حوزه انرژی، از نفت خام تا گاز، فرآورده‌های پالایشی، اوره و محصولات پتروشیمی، جهان همچنان به ظرفیت تولید ایران، روسیه، قطر و مجموعه‌ای از بازیگران غیرغربی وابسته است. در چنین محیطی، هر تلاش برای محدودسازی جریان آزاد انرژی، به‌سرعت در قیمت سوخت، حمل‌ونقل و مواد خام اثر می‌گذارد. افزایش قیمت بنزین، سوخت جت و گازوئیل تنها یک چالش نیست؛ اختلال در زنجیره حمل‌ونقل و کاهش توان تولید صنعتی، پیامدهای ثانویه آن است. نمونه‌هایی از تعطیلی خطوط هوایی، افزایش قیمت مواد غذایی و کاهش تولید صنعتی در اروپا و آمریکا تأیید همین واقعیت است.
در چنین شرایطی اعمال تحریم‌های شدیدتر علیه ایران، با وجود این‌که ممکن است در سطح رسانه‌ای مطرح شود اما در عمل محدودکننده است؛ زیرا تنگ‌شدن عرضه جهانی انرژی، خصوصا در آستانه تابستان یا زمستان اقتصادهای بزرگ را با ریسک رکود مواجه می‌کند. کشورهای واردکننده نیز همواره در جست‌وجوی مسیرهای جایگزین هستند: از هند گرفته تا آسیای جنوب‌شرقی و حتی برخی کشورهای اروپایی که در سال‌های اخیر، غیرمستقیم یا از طریق شرکت‌های واسط، به تداوم تأمین انرژی نیاز داشته‌اند.