به گزارش خبر۲۴،در قرن بیست و یکم، مباحث پیرامون سیاست صنعتی، دیگر نه پیرامون «چرایی» (لزوم یا عدم لزوم) اتخاذ سیاست صنعتی بلکه پیرامون «چگونگی» و در واقع نحوه درست اتخاذ و اعمال سیاست صنعتی است.
اهمیت شناسایی بخش مورد نظر
با توجه به اینکه هدف سیاست صنعتی، تسریع در تحول ساختاری از طریق کمک به ایجاد و تقویت صنایع است که این تحول را به پیش براند؛ لذا آنچه برای سیاست صنعتی در درجه اول اهمیت قرار دارد، نحوه گزینش بخش و شناسایی بخش یا فعالیت صنعتی است که توان بیشتری برای کمک به این تحول ساختاری دارد. شایان ذکر است در بسیاری مواقع سیاستهای صنعتی به دلیل اشتباه استراتژیک در انتخاب بخشها به شکست انجامیده است.
گذر از سیاست مزیت نسبی
رویکرد جریان اصلی اقتصاد مبتنی بر نفی سیاست صنعتی و تمرکز بر مزیتهای نسبی، شاید در کوتاهمدت و میانمدت موجب رشد اقتصادی شود اما در بلندمدت اقتصاد کشور متضرر خواهد شد. زیرا برای رهایی از تله درآمد متوسط، کشورهای در حال توسعه باید به بخشهای با ارزش افزوده بالا ورود کنند که معمولاً در آن دارای مزیت نسبی نیستند، در نتیجه هر کشوری میتواند سیاست صنعتی را پیاده سازی کند.
حمایت از صنایع بومی دفاعی
کشورهای درحال توسعه ممکن است بهدلیل امنیت ملی صنایع دفاعی بومی خود را توسعه دهند که سرمایهبر بوده و چرخه عمر نوآوری بلندی داشته و در تضاد با مزیت نسبی آن کشورها هستند. در چنین شرایطی حمایت دولت از این صنایع برخلاف مزیت نسبی توجه دارد. دولتها میتوانند از یارانه مستقیم مالی یا غیرمستقیم از طریق اختلال در قیمت بازار برای حمایت از این صنایع استفاده کنند. البته یارانه مستقیم بهعلت شفافیت بیشتر، سهولت نظارت و هزینه کمتر برای اقتصاد نسبت به یارانه غیرمستقیم ترجیح دارد.
موفقیتهای آیفون؛ نتیجه حمایت از صنعت نظامی
یک نکته مهم این است که نباید از سرریز فناوری صنایع نظامی غافل بود برای مثال در ایالات متحده آمریکا تقریباً تمام موفقیتهای آیفون، به خاطر نوآوریهای بخش نظامی بود که توسط دولت حمایت میشد. آیفون وابسته به اینترنت است؛ پیشگام اینترنت، «آرپانت» نام داشت، برنامهای که در دهه ۱۹۶۰ توسط «دارپا» به اجرا درآمد و امروزه بخشی از وزارت دفاع است. نظام موقعیتیابی جهانی نیز در دهه ۱۹۷۰ تحت عنوان برنامه «ناوستار» ارتش ایالات متحده شروع شد.
فناوری صفحه لمسی آیفون هم توسط شرکت «فینگروُرکز» اختراع شد، شرکتی که توسط استاد دانشگاه دلاور و یکی از دانشجویان دکتری او که بورسیه مؤسسه ملی علم و سازمان سیا بود تأسیس شد. حتی فناوری رابطه کاربری سیری نیز میتواند به دولت ایالات متحده نسبت داده شود: این فناوری محصول یکی از شرکتهای زایشی پروژه هوش مصنوعی دارپاست. البته این به آن معنا نیست که استیو جابز و تیم او نقشی در موفقیت آیفون نداشتهاند بلکه به این معناست که نادیده گرفتن جنبه «دولتی» داستان، مانع تولد آیفونهای آینده خواهد بود.
در پایان با توجه به موارد مطرح شده اگر کشورهای در حال توسعه در حوزهای به پیشرفتهای قابل توجهی رسیدند ادامه حمایت اصولی و نتیجه محور از این صنایع میتواند منجر به بهبود صنایع دیگر هم شود، همانطور که سرریز صنایع نظامی در ایالات متحده وارد صنعت الکترونیک شد و رشد قابل توجه این صنعت را در پی داشت، در کشورهای در حال توسعه میتواند این روند تکرار شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟