سکوت مرگبار سازمان های بین الملل درباره جنگ علیه ایران و ضرورت بازنگری در روابط

گزارش اختصاصی خبر ۲۴؛ آمریکا و اسرائیل از کنوانسیون های ۴گانه ژنو گرفته تا مشنور ملل متحد و اعلامیه جهانی حقوق بشر ۱۹۴۸ را با زیر پاگذاشتن اصولی مانند منع توسل به زور و منع تهدید به زور و کشتار غیرنظامیان و مراکز زیرساختی مانند مراکز درمانی و مدارس و مراکز تحقیقاتی و پژوهشی را ذبح کرده اند و دریغ از واکنش موثر نهادها و سازمان های عریض و طویل جهانی. بر همین اساس، انتظار می رود با بازنگری در ساختار و شکل تعاملات و همکاری های آژانس های سازمان ملل در تهران در نتیجه رایزنی و مشورت های مشترک، اشکالات و ضعف های عملکرد این سازمان ها در دوران جنگ رمضان برطرف و این سازمان ها با جدیت و کنشگری بیشتری در کنار ایران باشند و صراحتا حمایت خود را از کشورمان در قبال تجاوز به حاکمیت و زیرساخت های جامعه ایرانی نشان دهند. در دوران تهاجم همه‌جانبه علیه تمامیت ارضی، زیرساخت‌های صنعتی، عمرانی، انرژی، کشاورزی و مناطق مسکونی جمهوری اسلامی ایران که از نهم اسفند سال ۱۴۰۴ آغاز گردید، ایران رویکردی فعال، مستند، حقوقی محور و مبتنی بر تعامل سازنده را در قبال آژانس‌های تخصصی سازمان ملل متحد در تهران در پیش گرفت. این رویکرد بر چهار محور اصلی استوار بود: نخست، تأکید بر لزوم محکومیت تجاوز آشکار رژیم‌های ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه کشورمان و پاسداشت بی‌طرفی نهادی آژانس‌ها همراه با پرهیز از هرگونه سیاست‌ورزی گزینشی. دوم، انعکاس مستمر گزارش‌های فنی و مستند از خسارات وارده به زیرساخت‌های صنعتی، غذایی، انرژی و عمرانی جهت اطلاع دفاتر مرکزی، محکومیت و تلاش در جهت توقف این حملات، سوم، درخواست اقدام عملی و عینی برای کمک به جمهوری اسلامی ایران در این جنگ نا برابر بر اساس وظایف مصرح در اسناد تأسیسی هر آژانس، نه صرفاً صدور بیانیه‌های نمادین. چهارم، احترام به حاکمیت ملی و حساسیت‌های داخلی جمهوری اسلامی ایران به عنوان شرط اساسی هرگونه همکاری فنی و توسعه‌ای و تعامل صحیح کنشگرانه با وزارت امور خارجه و سایر دستگاه های داخلی. با این حال، واکنش‌های متفاوت و بعضا نابرابر، منفعلانه و بدون محکومیت صریح این آژانس‌ها به ویژه در قبال حملات عمدی و وحشیانه به زیرساخت‌های علمی، فرهنگی، صنعتی، غذایی و انرژی کشورمان، نشان داد که فشار دیپلماتیک مستمر و مقایسه عملکرد واقعی آژانس ها در مقایسه با بحران های مشابه (همچون جنگ اوکراین) برای جلب رفتار یکسان ضروری است. در گام بعدی، ایران تلاش خواهد کرد تا ضمن حفظ تعامل فنی، به سمت تعامل با این آژانس ها برای تدوین قواعد الزام‌آور در جهت حفاظت از زیرساخت‌های توسعه‌ای کشورها در زمان مخاصمات گام بردارد. در همین راستا، اداره کل سازمان های تخصصی بین المللی وزارت امور خارجه روز دهم فروردین سال ۱۴۰۵ جلسه‌ای اضطراری با تیم کشوری سازمان ملل متحد به منظور هماهنگی در قبال جنگ تحمیلی بر کشورمان برگزار نمود. در این نشست، وزارت امور خارجه کشورمان صراحتاً اعلام کرد که عملکرد تیم کشوری سازمان ملل متحد در سه هفته نخست جنگ «بسیار ضعیف» بوده است. همچنین از عدم محکومیت علنی جنایات جنگی مرتکب‌شده توسط متجاوزین،عدم اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و حمایت ناکافی از جوامع محلی انتقاد به عمل آمد. تأکید گردید که تنها واکنش‌های محدود فنی و ابراز نگرانی محتاطانه، بدون محکومیت صریح حملات، نمی‌تواند پاسخگوی تخریب سیستماتیک زیرساخت‌های کشور و جنایات جنگی متعدد باشد. در پاسخ، تیم کشوری سازمان ملل متحد به ریاست هماهنگ‌کننده مقیم، بر تعهد خود برای تقویت کمک‌های بشردوستانه و توسعه‌ای در حوزه‌هایی نظیر بهداشت، حمایت از کودکان آسیب دیده، و کمک به هلال احمر ایران در راستای آوار برداری و اسکان موقت افراد آسیب دیده و توزیع بسته‌های غذایی برای پناهندگان تأکید نمودند. همچنین نمایندگان آژانس‌های فعال در کشور به تفصیل به تشریح اقدامات خود از ابتدای جنگ پرداختند. در پایان این نشست، دو طرف در خصوص گام‌های مشخص بعدی از جمله برگزاری جلسات هماهنگی هفتگی، برگزاری جلسات مشترک با سازمان ها و وزارتخانه هایی که به صورت مستقیم درگیر امدادرسانی و امور اجرایی هستند و بازنگری سند چارچوب همکاری توسعه پایدار سازمان ملل متحد (UNSDCF) برای کشورمان به توافق رسیدند. نشست مشترک دومی نیز در دوران جنگ رمضان در تاریخ ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ با نهادهای سازمان ملل و با حضور دستگاه های مرتبط داخلی برگزار شد. در طول جنگ رمضان، ملاقات های متعددی نیز توسط مدیرکل سازمان های تخصصی بین المللی وزارت امور خارجه با هماهنگ کننده مقیم انجام شد که آخرین ملاقات در تاریخ ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ انجام و از رویکرد بسیار ضعیف رسانه ای آژانس های سازمان ملل و هماهنگ کننده مقیم در تهران برای همدردی با جامعه ایرانی و حمایت از آنها در برابر تجاوزات، انتقاد شد. در طی این مدت، یادداشت های متعددی از سوی وزارت امور خارجه برای دفاتر نهادهای ملل متحد در تهران ارسال شد و بر لزوم محکومیت تجاوزات و ارائه پیشنهادات و ارسال گزارش اقدامات در دوران جنگ به وزارت امور خارجه تاکید شد، همچنین ملاقات ها و تماس های مکرر و متداوم با نمایندگان برنامه جهانی غذا، برنامه عمران ملل متحد، صندوق کودکان ملل متحد ، سازمان جهانی بهداشت و دیگر روسای آژانس های سازمان ملل برقرار بوده و انتظارات و نقدهای کشورمان به عملکرد سازمان های بین المللی در تهران منتقل گردید. انتظار می رود با بازنگری در ساختار و شکل تعاملات و همکاری های آژانس های سازمان ملل در تهران در نتیجه رایزنی و مشورت های مشترک، اشکالات و ضعف های عملکرد این سازمان‌ها در دوران جنگ رمضان برطرف و این سازمان ها با جدیت و کنشگری بیشتری در کنار ایران باشند و صراحتا حمایت خود را از کشورمان در قبال تجاوز به حاکمیت و زیرساخت های جامعه ایرانی نشان دهند.