به گزارش خبر ۲۴؛ از تارنمای روزنامه ال پائیس، بسته شدن تنگه هرمز در نتیجه جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران، و به تبع آن کاهش شدید عرضه کالاهای اساسی مانند نفت و کود، مانع رشد اقتصادی جهانی شده است و کشورهای متعددی در حال تدوین برنامههایی برای تضمین عرضه محصولات ضروری هستند. این بحران بار دیگر پایداری مدل رشد اقتصادی مبتنی بر جهانی با منابع نامحدود را در مرکز بحث قرار داده است.
به نوشته این پر تیراژترین روزنامه اسپانیا، الیویه دِ شوتر (Olivier de Schutter) گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در مورد فقر شدید و حقوق بشر در آوریل گذشته، نقشه راه خود را برای ریشهکنی فقر فراتر از رشد ارائه داد. در آن یادداشت، وی هشدار داد که «اقتصاد جهانی که ما ساختهایم، ثروت عظیمی را به دست یک گروه کوچک از نخبگان هدایت میکند، نهادهای دموکراتیک را تضعیف و میلیونها نفر را در مشاغل کمدرآمد گرفتار میکند.»
وی معتقد است که این مدل مبتنی بر «غارت منابع طبیعی، نیروی کار ارزان از کشورهای جنوب جهان است» که خسارات جبرانناپذیری به کره زمین وارد کرده است.
پایداری مدل اقتصادی فعلی در سال ۱۹۷۲ توسط دانلا مدوز (Donella Meadows) متخصص بیوفیزیک و دیگر دانشمندان در گزارشی با عنوان محدودیتهای رشد که توسط «باشگاه رم» منتشر شد، به طور جدی مورد سوال قرار گرفت. در این گزارش، در صورت اجتناب از مهار استفاده کنترلنشده از منابع طبیعی، نسبت به اثرات مخرب آن هشدار داده شده بود.
از آن زمان، شواهد علمی چندین برابر شده است. مفهوم «مهار رشد» (Degrowth) در دهه ۱۹۹۰ پدیدار شد و از آن زمان اهمیت فزایندهای پیدا کرده است. اکتبر گذشته، تد ترینر (Ted Trainer) متفکر و فعال استرالیایی، مقاله مهمی با عنوان «مهار رشد: پیامدهایی برای چپ» (Degrowth: implications for the Left) منتشر کرد که در آن عنوان شد: مصرف سرانه جهانی منابع بسیار فراتر از سطوحی است که میتواند در بین کل جمعیت حفظ یا توزیع شود. این مساله به معنای نیاز به مهار رشد در مقیاس بزرگ است که به سبک زندگی و سیستمهای مرتبط در سطوح بسیار پایینتر نیز گسترش یابد.
ترینر با ارائه منابع علمی متعدد، به سنجش «ردپای اکولوژیک» (ردپای اکولوژیک یا ردپای محیط زیستی یک شاخص کلیدی و علمی برای اندازهگیری اثر زیستی انسان بر منابع کره زمین است) صندوق جهانی طبیعت (WWF، ۲۰۲۲/ بزرگترین اتحادیه بینالمللی در زمینه حفاظت از محیط زیست) اشاره میکند که نشان میدهد «میزان زمین تولیدی مورد نیاز برای تامین نیازهای یک استرالیایی معمولی بین شش تا هفت هکتار است. این بدان معناست که اگر قرار باشد ۱۰ میلیارد نفری که احتمالا تا سال ۲۰۵۰ وجود خواهند داشت به استاندارد زندگی استرالیا برسند، احتمالا به ۷۰ میلیارد هکتار زمین نیاز خواهیم داشت. با این حال، سیاره ما فقط ۱۲ میلیارد هکتار زمین تولیدی دارد.»
ال پائیس که تحولات اخیر و تبعات اقتصادی ناشی از جنگ تحمیل شده به ایران را عاملی برای مطرح شدن مجدد تئوری مهار رشد میداند، در پایان مینویسد: وقتی ناتوانی رشد اقتصادی در پایان دادن به فقر و ناپایداری آن در سیارهای با منابع محدود آشکار میشود، تغییر سبک زندگی و الگوهای مصرف ما باید بخشی از راهحلها باشد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟