به گزارش خبر ۲۴؛ صداوسیمای دولتی چین بهتازگی نخستین تصاویری را پخش کرده که چندین موشک فراصوت دیاف‑۱۷ را در یک قاب نشان میدهد؛ اقدامی که بهنظر میرسد پیامی عمدی برای نمایش قدرت باشد. این نمایش در زمانی انجام میشود که سلاحهای فراصوت در جنگهای اوکراین و ایران، کشندگی و توانایی خود در نفوذ به سامانههای پدافند هوایی را به اثبات رساندهاند.
در ۳ اوت، شبکهی دولتی سیسیتیوی تصاویری از مجموعهمستند «ژیشنگ» (پیروزی) ارتش آزادیبخش خلق پخش کرد که در آن دستکم شش دستگاه پرتابگر‑نصبکننده‑حامل (TEL) دیاف‑۱۷ از نیروی موشکی ارتش آزادیبخش خلق (PLARF) در کنار هم دیده میشوند.
«ژانگ جونشه»، کارشناس امور نظامی، به روزنامهی دولتی چین، گلوبال تایمز، گفت که این نمایش نشاندهندهی استقرار انبوه این سامانه و قرارگیری مطمئن آن در مأموریتهای رزمی است.
ژانگ تأکید کرد که دیاف‑۱۷ سلاحی حیاتی است که میتواند قواعد جنگ پدافند هوایی مدرن را دگرگون کند، چراکه با بهرهگیری از برتری نفوذ فراصوتی خود، میتواند تأسیسات پدافند هوایی خطمقدم و اهداف فرماندهی راهبردی دشمن را با دقت هدف قرار دهد.
در همین زمینه، وبگاه تحلیلی «اوراسیا تایمز» گزارش داد، بهطور معمول، رهگیری سلاحهای فراصوت توسط سامانههای متعارف پدافند موشکی بسیار دشوار است که دو دلیل اصلی دارد: ۱) این سلاحها با سرعتی بیش از ۵ ماخ (پنج برابر سرعت صوت، معادل حدود ۱۰۰ کیلومتر در دقیقه) حرکت میکنند؛ ۲) این سلاحها فوقالعاده مانورپذیر بوده و مسیری غیرقابلپیشبینی دنبال میکنند.
تنها چند کشور توانستهاند سلاحهای فراصوت را توسعه داده و بهطور عملیاتی مستقر کنند که از جملهی آنها میتوان به چین، روسیه و کشورهای تحریمشده مانند ایران و کرهی شمالی اشاره کرد.
از میان این کشورها، روسیه و ایران هر دو از این سلاحها در نبرد با اوکراین و ایالات متحده استفاده کردهاند.
از سوی دیگر، اوکراین در چند نوبت ادعا کرده که موفق شده برخی از موشکهای فراصوت «کینژال» روسیه را با سامانههای پاتریوت رهگیری کند.
با این حال، این موشکهای فراصوت در هفتههای اخیر ویرانی گستردهای در شهرهای اوکراین ایجاد کردهاند. بهنظر میرسد مسکو از شکاف در پوشش پدافند هوایی اوکراین سوءاستفاده کرده و با پرتاب موشکهای فراصوت کینژال و سیرکون، ویرانی را در این کشور جنگزده رقم میزند. علاوه بر این، مسکو اوکراین را با موشک فراصوت «اورشنیک» هدف قرار داده که تاکنون اوکراین نتوانسته آن را سرنگون کند.
در همین حال، ایران اعلام کرد که در جریان درگیریهای اوایل امسال، موشکهای فراصوت (کلاس فتاح) را به سوی شهرهای سرزمینهای اشغالی و پایگاههای نظامی آمریکا در سراسر غرب آسیا شلیک کرده است.
گرچه، تأیید مستقل سرعتهای پایانی ادعاشده، عملکرد مانور و نرخ رهگیری همچنان نیازمند مدارک تصویری بیشتر است. تصاویر ویدئویی پیشین از تلآویو و دیگر شهرهای رژیم اشغالگر قدس نشان میداد که موشکهای ایرانی از رهگیری تا ۱۰ موشکِ رهگیر گریخته و با سرعت فراصوت به اهداف خود اصابت کردهاند.
قابلتوجه است که آخرین تصاویر بیش از یک ماه پس از آن منتشر میشود که تلویزیون ملی چین، سیسیتیوی، در ژوئن ۲۰۲۶ تصاویری از پرتاب یک موشک دیاف‑۱۷ با سرجنگی فراصوت منتشر کرد. در آن زمان، تحلیلگران اشاره کردند که چین با تأکید بر توانایی ضربتی خود، بهویژه در میان تنشهای تنگهی تایوان، زنجیرهی جزایر اول و دریای جنوبی چین، پیام بازدارندگی به ایالات متحده ارسال میکند.
همین استدلال ممکن است برای آخرین تصاویر نیز صادق باشد، بهویژه اینکه دیاف‑۱۷ نخستین موشک میانبرد جهان است که به یک وسیلهی سُرشی فراصوت (HGV) مجهز شده است.
چین زرادخانهای از موشکهای فراصوت مرگبار از جمله دیاف‑۱۷، دیاف‑۲۷، وایجی‑۲۱ و وایجی‑۲۰ را گردآوری کرده است. این سلاحها بخشی از شبکهی مهیب ضددسترسی/محدودهسازی (A2/AD) چین در امتداد خط ساحلی آن محسوب میشوند.
کارشناسان چینی معتقدند که حتی پیشرفتهترین سامانههای پدافند موشکی آمریکا از جمله تاد (THAAD) و پاتریوت پیایسی‑۳ در برابر سلاحهای فراصوت کارایی ندارند.
این نکته، به ویژه بعد از تقابل ایران با دشمن آمریکایی-صهیونی، در بین کارشناسان مورد توجه قرار گرفته است که سامانههای پدافند موشکی موجود آمریکا از نظر تئوری میتوانند برخی از سلاحهای فراصوت را در مرحلهی پایانی رهگیری کنند، اما سرعت بالا، مانورپذیری و پنهانکاری، این کار را بسیار دشوار و عمدتا ناممکن میسازد.
نیروهای آمریکایی و متحدان در حال توسعهٔ اقدامات متقابل از جمله حسگرهای بهبودیافته، رهگیر مرحلهی سُرشی، گونههای اسام‑۶ و سایر فناوریها هستند، اما در حال حاضر چالشهای عمدهای در ردیابی و درگیری با وسایل سرشی مانورپذیر در مقیاس وسیع وجود دارد.
کارشناسان چینی خاطرنشان کردهاند که دیاف‑۱۷ یک بازدارنده راهبردی قدرتمند است، زیرا یک موشک متعارف میانبرد است که میتواند به اهداف مهم در زنجیرهی جزایر اول – از مجمعالجزایر ژاپن از طریق تایوان تا فیلیپین – از جمله پایگاههای راهبردی در ژاپن و سایر مناطق دست یابد.
کارشناسان چینی پیشتر اشاره کردهاند که این موشک ممکن است تا بخشهایی از زنجیرهی جزایر دوم – از ژاپن از طریق گوام، میکرونزی و پالائو – را نیز پوشش دهد. آنها معتقدند که پرتابهای هماهنگ چندگانهی سالو میتوانند نقشی حیاتی در ایمنی محل پرتاب و اثربخشی ضربه ایفا کنند – و تهدیدات فراروی نیروهای نظامی آمریکا در منطقه هند-اقیانوسیه را تشدید کنند.
دیاف‑۱۷ نخستین موشک بالستیک میانبرد (MRBM) عملیاتی متحرک چین است که به وسیلهی سرشی فراصوت (HGV) مجهز شده است.
این موشک با برد ۱٬۸۰۰ تا ۲٬۵۰۰ کیلومتر، بالغترین سامانهی ضربتی فراصوت عملیاتی پکن محسوب میشود و بهطور گسترده توانایی نفوذ به تقریباً هر شبکهی پدافند موشکی در جهان را دارد.
مانند موشکهای بالستیک قارهپیما (ICBM)، سلاحهای سرشی فراصوت توسط موشکها تا ارتفاع بالای جو پرتاب میشوند. بااینحال، برخلاف موشکهای بالستیک قارهپیما که کلاهکهای آنها پس از آغاز فرود عمدتاً به نیروی جاذبه متکی است، سلاحهای سرشی فراصوت زودتر به سمت زمین بازگشته و سپس مسیر پرواز خود را هموار میکنند. آنها با استفاده از سامانههای ناوبری داخلی، اصلاحات مسیر پیوستهای را برای ماندن بر روی هدف انجام میدهند و با سرعتی تا ۱۲ برابر سرعت صوت حرکت میکنند که این امر تشخیص آنها را برای دشمن بسیار دشوارتر کرده و به آنها اجازه میدهد در مراحل اولیه، پدافند موشکی دشمن را سرکوب کرده و راه را برای حملات بعدی هموار سازند.
دیاف‑۱۷ برای نخستین بار در اکتبر ۲۰۱۹ در رژه نظامی هفتادمین سالگرد حزب کمونیست در چین بهطور عمومی رونمایی شد.
در سال ۲۰۲۱، ارتش آزادیبخش خلق نخستین آزمایش فراصوت شناختهشده خود را با استفاده از وسیلهی سُرشی دیاف‑۱۷ انجام داد که ایالات متحده را به لرزه درآورد. بعدها، پنتاگون گزارش «قدرت نظامی چین ۲۰۲۲» را منتشر کرد و در آن از دیاف‑۱۷ به عنوان تهدیدی حیاتی در غرب اقیانوس آرام یاد کرد.
در این گزارش آمده بود: «دیاف‑۱۷ چندین آزمایش را با موفقیت پشت سر گذاشته و بهطور عملیاتی مستقر شده است. اگرچه دیاف‑۱۷ عمدتاً یک سکوی متعارف است، اما ممکن است به کلاهکهای هستهای نیز مجهز شود.»
ژانگ اشاره کرد که دیاف‑۱۷ میتواند از هدفگیری و شناسایی دشمن اجتناب کند، زیرا به سیلوهای پرتاب ثابت وابسته نیست.
علاوه بر این، قابلیتهای قدرتمند ضدپارازیت و ضربتی دقیق دیاف‑۱۷ تا حد زیادی بقاپذیری آن را در میدان نبرد افزایش داده و آن را برای سناریوهای مختلف نبرد پیچیدهی میدانی بسیار مناسب میسازد، چراکه تشخیص الگوهای عملیاتی آن برای ماهوارههای دشمن دشوار است.
«گونگ چونیو»، افسر ستاد آموزش از تشکیلات موشکی متعارف دیاف‑۱۷، پیشتر به سیسیتیوی گفت: «بهغیر از بدنهی بلندتر و چرخهای بیشتر [پرتابگر]، بزرگترین تغییر در دیاف‑۱۷ شکل خود موشک است. برخلاف کلاهک مخروطیشکلی که از مدلهای قبلی میشناختیم، کلاهک دیاف‑۱۷ دستخوش تغییرات قابلتوجهی شده و اکنون دارای چهار بال و یک بالک دم است.»
وی افزود: «این طراحی بیانگر مفهومی علمیتر و پیشرفتهتر است و موشک قادر به مسیرهای پروازی انعطافپذیر و متنوع و توانایی نفوذ بسیار افزایشیافته است.»
لازم به ذکر است که انتشار عمومی تصویر چندین دستگاه پرتابگر در آرایش و پرتابهای میدانی توسط چین نشان میدهد که این سامانه دیگر آزمایشی یا در مقیاس کوچک نیست و حاکی از نیروهای توزیعشده، متحرک و آمادهباش است که میتوانند بهسرعت اهداف مستقر در آمریکا را تهدید کنند.
برد و قابلیت نفوذ این موشک مکرراً با اهداف موجود در غرب اقیانوس آرام مرتبط دانسته میشود. تحلیلگران این موضوع را به عنوان تقویت توانایی چین برای بهخطر انداختن پایگاههای آمریکا و متحدان، فرودگاهها، گرههای فرماندهی و کشتیهای سطحی در یک سناریوی احتمالی تایوان یا منطقهای تفسیر میکنند – که هزینهی هرگونه مداخلهی آمریکا را افزایش میدهد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟