به گزارش خبر۲۴،یکی از ویژگیهای مهم حزب عدالت و توسعه یا آکپارتی به عنوان حزب حاکم ترکیه، مقابله با اندیشههای افراطی نژادپرستانه و تبارمحوری بود. اما حالا شواهد نشان میدهد که جامعه ترکیه به خاطر شراکت سیاسی اردوغان با رهبر یک حزب راست افراطی، در حوزه سیاست خارجی نیز گرایشهای تبارمحوری و پان ترکیستی دارد.
تازهترین تحقیقات میدانی در ترکیه، نشان دهنده این است که تمایل به ارتباط با کشورهای ترک زبان در ترکیه در سالیان اخیر رشد کرده و این نشانه ترویج گفتمان ملی گرایی و تبارمحوری در این کشور است.
دور شدن از جهان اسلام و اتحادیه اروپا
یک مطالعه میدانی که توسط شرکت نظرسنجی «پانوراما پی.آر» (PanoramaTR) در ژانویه ۲۰۲۶ انجام شده، برداشتهای ذهنی شهروندان ترکیه درباره مسیر روابط و سیاست خارجی این کشور را بیان میکند.
بر اساس این مطالعه که بین ۱۲ تا ۱۹ ژانویه با جامعه آماری ۲۱۰۹ شرکتکننده انجام شد، ۲۶ درصد از شرکتکنندگان اظهار داشتند که دولت باید بیشترین رابطه را با کشورهای ترک زبان برقرار کند که در ادبیات سیاسی حزب حاکم، از آن به عنوان «جهانِ ترک» یاد میشود. پس از آن اتحادیه اروپا با ۲۱ درصد و جهان اسلام با ۲۰ درصد قرار دارند.
نظرسنجی مزبور نشان داده که حمایت از توسعه روابط با اتحادیه اروپا در میان شهروندان ترکیه و در عرض یک سال ۸ درصد کاهش یافته و به ۲۱ درصد رسیده است. این تحقیق نشان میدهد که ترجیحات نه تنها توسط محورهای دیپلماتیک، بلکه توسط امنیت، درک تهدید و منابع هویتی نیز شکل میگیرند.
نکته جالب توجه اینجاست که ۵۴ درصد از رأیدهندگان حزب حرکت ملی گرا به رهبری دولت باغچلی شریک اردوغان در ائتلاف جمهور و ۷۲ درصد از رأیدهندگان حزب راست افراطی ایی پارتی به رهبر مساوات درویش اوغلو خواهان آن هستند که توسعه روابط با کشورهای منطقه موسوم به جهان ترک را در اولویت قرار بگیرد.
اما در حزب عدالت و توسعه، قویترین ترجیح با میزان ۴۰ درصد مربوط به ضرورت توسعه روابط با کشورهای جهان اسلام است. همچنین ۴۴ درصد از رأیدهندگان حزب جمهوری خلق طرفدار توسعه روابط با اتحادیه اروپا هستند، در میان رأیدهندگان حزب دمپارتی (نهاد اقماری پ.ک.ک) ۲۱ درصد، خواهان توسعه روابط ترکیه – آمریکا هستند.
آیا ترکیه درگیر خواهد شد؟
یکی دیگر از پرسشهای نظرسنجی مزبور، استمزاج از شهروندان ترکیه در مورد احتمال درگیرشدن این کشور در یک جنگ نظامی است و از آنان خواسته شده از عدد ۱ تا ۵ بالاترین میزان احتمال جنگ را بیان کنند.
در پاسخ به این سوال، عدد ۲.۷۳ به دست آمد و چنین چیزی به این معنی است که بخش قابل توجهی از شهروندان، معتقدند که ترکیه بالاخره وارد یک درگیری نظامی خواهد شد. البته این نرخ در بین جوانان ۱۸ تا ۳۴ ساله در حد ۳.۱ است.
13 درصد از پاسخ دهندگان معتقدند که ترکیه با رژیم صهیونیستی خواهد جنگید و ۶ درصد نیز معتقدند که جنگ ترکیه با آمریکا خواهد بود.
مهمترین عناصر قدرت در برابر تهدیدات خارجی
از پاسخ دهندگان خواسته شده به این سوال پاسخ دهند که از نظر آنان، مهمترین عناصر قدرت ترکیه برای مقابله با تهدیدات خارجی کدامند. پاسخها از این قرار است:
افزایش قدرت نظامی نیروهای مسلح ترکیه ۳۳ درصد.
ارتقای دموکراسی و توسعه سیاسی ترکیه ۲۱ درصد.
بالا بردن ظرفیت اقتصادی ترکیه ۱۹ درصد.
بهادادن به انسجام ملی و صلح اجتماعی ۱۶ درصد.
کارشناسان معتقدند که مانور تبلیغاتی – رسانهای گسترده اردوغان و باغچلی در مورد رشد صنایع دفاعی ترکیه در این نظرسنجی، اثرگذاری خود را نشان داده است.
نگاه مردم به ناتو
در یکی دیگر از سوالات موسسه تحقیقاتی پانوراما تی.آر از شهروندان سوال شده، با لحاظ کردن امتیاز ۱ تا ۵ تا چه اندازه با تداوم عضویت ترکیه در پیمان نظامی ناتو موافق هستید و آن را مهم تلقی میکند.
میانگین پاسخ به این پرسش در حد ۳.۵ به دست آمده که امتیاز بالایی محسوب میشود و نشان میدهد که بخش قابل توجهی از شهروندان ترکیه، با وجود مخالفت با آمریکا، اعتماد عملگرایانهای به ناتو دارند.
ادراک تهدید علیه ترکیه
یکی دیگر از بخش های نظرسنجی مزبور، سوال درباره این موضوع است که از دید پاسخ دهندگان، با لحاظ کردن نمره ۱ تا ۵ تهدیدگران خارجی علیه ترکیه به چه شکلی دسته بندی میشوند.
پاسخ چنین است:
رژیم صهیونیستی ۴.۱ از ۵.
آمریکا ۴ از ۵.
روسیه ۲.۹ درصد و اروپا ۲.۸ درصد از ۵.
از میان پاسخ دهندگان ۵۵ درصد از آنان معتقدند که تهدیدات امنیتی خارجی در پنج سال گذشته افزایش یافته و آمریکا را با رتبه ۵۶ درصد و رژیم اسرائیل را با رتبه ۲۴ درصد، مهمترین تهدیدات علیه صلح جهان میدانند.
شمار کسانی که عملکرد دولت اردوغان را در مدیریت تهدیدات امنیتی موفق میدانند ۵۲ درصد و میزان کسانی که آن را ناموفق میدانند ۴۳ درصد است. با این حال، این برداشت تحت الشعاع قطببندی سیاسی قرار گرفته است. به نحوی که ۹۰ درصد از هواداران ائتلاف جمهور (اردوغان – باغچلی)، مواجهه دولت با تهدیدات را موفق میدانند.
این در حالی است که از میان کل پاسخها، تنها ۳۵ درصد از افراد معتقدند که در صورت به قدرت رسیدن حزب جمهوری خلق، مواجهه با تهدیدات امنیتی، بهتر و موفقتر خواهد بود. این دادهها نشان میدهد که بخش امنیتی همچنان یک «منطقه برتری روانی» به نفع بلوک حاکم است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟