به گزارش خبر ۲۴؛ اروپا در میانه تحولات همزمان امنیتی، اقتصادی و سیاسی قرار گرفته است؛ تحولاتی که از ادامه جنگ اوکراین و بازتعریف نقش سازمان پیمان آتلانتیک شمالی در امنیت قاره آغاز میشود و تا فشارهای معیشتی، رشد جریانهای ملیگرا و تلاش برای بازتنظیم روابط فراآتلانتیک امتداد مییابد. پیامدهای جنگ، سیاستهای انرژی، چالش مهاجرت و رقابتهای فناورانه، اروپا را در موقعیتی قرار داده که ناگزیر از بازاندیشی در اولویتهای راهبردی خود است. این دوره را میتوان نقطه عطفی دانست که در آن، همزمان انسجام داخلی و جایگاه جهانی اروپا در معرض آزمونی تعیینکننده قرار گرفته است.
امنیت و جنگ اوکراین
جنگ اوکراین همچنان مهمترین محور دستورکار سیاسی و امنیتی اروپا باقی مانده است. هرچند در برخی مقاطع خطوط درگیری تغییرات محدودی داشته، کشورهای اروپایی به حمایت نظامی و مالی از کییف ادامه دادهاند و بر تعهدات پیشین خود تاکید کردهاند. در عین حال، افزایش بودجههای دفاعی در چند کشور عضو اتحادیه اروپا بیانگر نگرانی از تداوم بیثباتی منطقهای و آینده تضمینهای امنیتی خارجی است.
با این حال، در داخل اروپا بحثهایی درباره هزینههای اقتصادی تداوم حمایت از اوکراین و خطر گسترش درگیری شکل گرفته است. افکار عمومی در برخی کشورها نشانههایی از خستگی نسبت به پیامدهای تحریمها و اختلالات انرژی بروز داده است. همزمان، گفتوگوهایی درباره امکان رسیدن به راهحل سیاسی مطرح شده، هرچند میان رهبران اروپایی درباره شرایط و زمانبندی چنین روندی اختلافنظر وجود دارد.
سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) نیز با تقویت حضور نظامی در جناح شرقی بهویژه در کشورهای بالتیک و لهستان، بر رویکرد بازدارندگی تاکید کرده است. با این حال، بحث درباره خودمختاری راهبردی اروپا و میزان اتکا به آمریکا در حوزه امنیتی، در محافل سیاسی پررنگتر شده است.
فشارهای اقتصادی و تحول در سیاست انرژی
از نظر اقتصادی، اروپا رشد ملایمی را تجربه کرده، اما با چالشهای ساختاری روبهروست. تورم نسبت به سالهای قبل کاهش یافته، اما در برخی کشورها همچنان بالا باقی مانده است. اقتصادهای جنوب اروپا با بدهیهای سنگین دستوپنجه نرم میکنند و تولید صنعتی در اقتصادهای بزرگ مانند آلمان نشانههایی از کندی بروز داده است.
در حوزه انرژی، اروپا مسیر فاصلهگیری از منابع روسی را ادامه داده و سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر و واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع را افزایش داده است. هرچند این سیاست وابستگی را کاهش داده، اما در کوتاهمدت هزینههای بالاتری برای مصرفکنندگان و صنایع به همراه داشته است.
بانک مرکزی اروپا نیز تلاش کرده میان کنترل تورم و جلوگیری از رکود اقتصادی توازن برقرار کند. در همین حال، اعتصابهای کارگری در کشورهایی مانند فرانسه، آلمان و بریتانیا بیانگر نارضایتی اجتماعی از هزینههای زندگی و رکود دستمزدها بوده است.
تحولات سیاسی و انتخابات
در طول این دوره، چندین کشور اروپایی شاهد انتخابات یا تغییرات ائتلافی بودهاند. در برخی کشورها احزاب ملیگرا و راستگرا نفوذ بیشتری در پارلمانها پیدا کردهاند که بازتابی از نگرانیهای عمومی درباره مهاجرت، تورم و حاکمیت ملی است.
در فرانسه، اصلاحات بازنشستگی و سیاستهای اقتصادی دولت با اعتراضهای اجتماعی همراه بوده است. در آلمان، مذاکرات ائتلافی و بحث درباره سیاست انرژی و هزینههای دفاعی شدت گرفته است.
بریتانیا نیز در چارچوب روابط پسابرگزیت، گفتوگوهایی با اتحادیه اروپا برای کاهش تنشهای تجاری و تنظیم همکاریهای جدید انجام داده است که نشانهای از رویکردی عملگرایانهتر در روابط لندن و بروکسل است.
مهاجرت و انسجام اجتماعی
مهاجرت همچنان یکی از موضوعات حساس اروپا بوده است. افزایش ورود مهاجران از شمال آفریقا و خاورمیانه باعث بحثهای تازه درباره تقسیم مسئولیت میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا شده است. کمیسیون اروپا طرحهایی برای تقویت مدیریت مرزها و اصلاح نظام پناهندگی ارائه کرده است.
در بسیاری از کشورها، موضوع هویت ملی و سیاستهای ادغام مهاجران به موضوعی مناقشهبرانگیز تبدیل شده و موجب قطبیشدن فضای سیاسی شده است.
راهبرد صنعتی و فناوری
اتحادیه اروپا برنامههای گستردهای برای تقویت استقلال دیجیتال و صنعتی خود دنبال کرده است. سرمایهگذاری در تولید نیمههادیها، تنظیم مقررات هوش مصنوعی و کاهش وابستگی به زنجیرههای تامین خارجی در دستورکار قرار گرفته است.
در حوزه دفاعی نیز ابتکارهای مشترک برای خرید تسلیحات و توسعه سامانههای پیشرفته نظامی مطرح شده است. همزمان «توافق سبز اروپا» همچنان چارچوب سیاستهای اقلیمی اتحادیه را شکل میدهد هرچند برخی بخشهای صنعتی نسبت به پیامدهای اقتصادی آن ابراز نگرانی کردهاند.
جایگاه جهانی و روابط خارجی
اروپا تلاش کرده ضمن حفظ همسویی با آمریکا در موضوعات امنیتی، نقش مستقلتری در دیپلماسی جهانی ایفا کند. روابط با چین در عین همکاری اقتصادی، با احتیاط راهبردی همراه بوده است. همچنین اتحادیه اروپا به دنبال گسترش روابط تجاری با آفریقا، آمریکای لاتین و آسیای جنوبشرقی بوده تا تنوع شرکای اقتصادی خود را افزایش دهد.
مسیر آینده قاره سبز
در سالی که گذشت، اروپا در حال بازنگری در موقعیت راهبردی خود بوده است. جنگ اوکراین همچنان سیاست امنیتی را تحت تاثیر قرار داده، در حالی که چالشهای اقتصادی و اجتماعی انسجام داخلی را آزموده است.
روندهای سال گذشته نشان میدهد اروپا در تلاش برای یافتن توازن میان حفظ اتحاد فراآتلانتیک و تقویت استقلال راهبردی خود است. توانایی رهبران اروپایی در مدیریت شکافهای داخلی و پاسخ به مطالبات شهروندان، تعیینکننده مسیر آینده این قاره خواهد بود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟