-
اندازه متن
+
به گزارش خبر۲۴،بانک مرکزی اعلام کرده حجم نقدینگی کشور در پایان آبان امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته است. رقمی که حتی در مقایسه با استانداردهای اقتصادهای تورمی نیز عددی بالاست و پیام روشنی دارد: جریان پول همچنان سریعتر از رشد واقعی اقتصاد حرکت میکند.در ظاهر ممکن است این آمار شبیه گزارشهای تکراری سالهای گذشته به نظر برسد، اما تفاوت این دوره در همزمانی رشد نقدینگی با کسری بودجه مزمن، رکود تولید و فشار فزاینده بر منابع ارزی است؛ ترکیبی که اثرگذاری پول جدید را تشدید میکند.به بیان سادهتر، امروز هر واحد پولی که وارد اقتصاد میشود، کمتر جذب تولید میشود و بیشتر راه خود را به سمت بازار داراییها پیدا میکند.
چرا نقدینگی با این سرعت رشد میکند؟
مهمترین موتور رشد نقدینگی، تأمین کسری بودجه دولت است. وقتی درآمدهای پایدار پاسخگوی هزینهها نیست، فشار به شبکه بانکی منتقل میشود و پایه پولی بالا میرود. بانکها نیز با اضافهبرداشت و خلق اعتبار، این فشار را به نقدینگی تبدیل میکنند.در کنار آن، بدهی دولت به بانکها، رشد داراییهای موهومی و ضعف انضباط مالی، باعث شده کنترل نقدینگی بیشتر شبیه مدیریت بحران باشد تا سیاستگذاری پایدار.
پول جدید کجا میرود؟
در اقتصادی که رشد سرمایهگذاری پایین است، نقدینگی تازه وارد خطوط تولید نمیشود. مسیر اصلی آن بازار ارز، طلا، سکه، مسکن و حتی صندوقهای سرمایهگذاری است.رفتار ماههای اخیر بازارها هم همین را تأیید میکند؛ دلار، طلا و سکه هر بار با موج جدید پول، جهش میگیرند و بعد وارد فاز اصلاح میشوند. این چرخه دقیقاً محصول رشد مداوم نقدینگی است.
چرا تورم هنوز کامل تخلیه نشده؟
بخش قابل توجهی از نقدینگی فعلاً در داراییها قفل شده، نه در مصرف روزمره. اما تجربه نشان داده این پول دیر یا زود به قیمت کالاها و خدمات هم سرریز میشود.به همین دلیل است که حتی اگر تورم نقطهای موقتاً کاهش یابد، تورم ساختاری همچنان پابرجاست. رشد ۴۰ درصدی نقدینگی یعنی فشار تورمی به آینده منتقل شده، نه حذف.
نقش بانک مرکزی؛ مهار یا مدیریت زمان؟
بانک مرکزی در ماههای اخیر تلاش کرده با ابزارهایی مثل بازار توافقی ارز، کنترل ترازنامه بانکها و محدودسازی اعتبارات، سرعت گردش پول را کاهش دهد.اما وقتی ریشه مشکل در کسری بودجه و ساختار مالی دولت است، سیاست پولی تنها میتواند زمان بخرد، نه مسئله را حل کند. بدون اصلاح سمت مالی، کنترل نقدینگی پایدار نخواهد بود.
مفهوم رشد نقدینگی ۴۰ درصدی
محمد بیات، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: رشد ۴۰ درصدی نقدینگی یعنی اقتصاد همچنان با تزریق پول اداره میشود. تا زمانی که کسری بودجه از مسیر غیرتورمی تأمین نشود، این روند ادامه دارد.این کارشناس اقتصادی ادامه داد: اثر این نقدینگی ممکن است چند ماه با تأخیر در بازار ارز و طلا یا حتی بورس دیده شود، اما حذف نمیشود. پول مسیر خودش را پیدا میکند.وی افزود: راهحل واقعی نه در بستن بازارها، بلکه در اصلاح بودجه، کاهش هزینههای جاری و واقعیسازی قیمتهاست: «اگر این اتفاق نیفتد، هر سال با عددهای بزرگتر روبهرو میشویم.
رشد ۴۰.۴ درصدی نقدینگی یک هشدار روشن است؛ اقتصاد ایران هنوز روی ریل انبساط پولی حرکت میکند. این روند شاید در کوتاهمدت آرام به نظر برسد، اما در میانمدت خود را در تورم داراییها، فشار ارزی و کاهش قدرت خرید نشان میدهد.تا زمانی که اصلاح جدی در ساختار بودجه و نظام بانکی اتفاق نیفتد، نقدینگی همچنان جلوتر از اقتصاد واقعی حرکت خواهد کرد و بازارها اولین جایی هستند که این اختلاف را فریاد میزنند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟